Gezocht: natuurlijke schoolgebouwen

The Green School BaliTerwijl wij druk bezig zijn met de circulaire economie, en in bijzonder met biobased bouwen, blijven we sterk vertegenwoordigd in duurzame onderwijshuisvesting. Dat is toch prima te combineren? In de praktijk valt dat tegen, maar in mijn droom komen deze 2 onderwerpen samen!

Circulaire economie:
De circulaire economie is regeneratief (hernieuwbaar), bestaande uit een biologische en technische kringloop. In de biologische kringloop komen grondstoffen terug in de biosfeer. In de technische kringloop worden materialen zo lang en hoogwaardig mogelijk in omloop gehouden. De circulaire economie draait op duurzame energie. Bij circulair bouwen worden deze principes gebuikt om gebieden en gebouwen te creëren die onderdeel zijn van een ecosysteem die zelfvoorzienend en niet belastend is voor de aarde.

Duurzame onderwijshuisvesting:
Een duurzaam schoolgebouw faciliteert (wat mij betreft) primair het leerproces, door een gezond en stimulerend binnenklimaat bij lage exploitatielasten (energieverbruik en onderhoudskosten).

Bij schoolgebouwen overheerst over het algemeen nog steeds de “sober en doelmatig” ambitie, mede ingegeven natuurlijk vanuit overwegend krappe budgetten in de sector. Het programma Frisse Scholen heeft het belang van integrale duurzaamheid (gezond binnenklimaat en laag energieverbruik) gelukkig vergroot, maar implementatie in de praktijk gaat niet snel en soepel (genoeg). Vanwege de hoge bezetting en het intensieve gebruik is het belang van zware prestatie-eisen groot. Meer dan 75% van de schoolgebouwen voldoen echter nog niet eens aan de laagste klasse. Daaronder lijdt de kwetsbare doelgroep dagelijks. Bij scholen die wel gezond en duurzaam ontworpen zijn valt op dat er een grote afhankelijkheid van (vaak complexe)  installaties gecreëerd is, met allerlei problemen in gebruik en onderhoud tot gevolg.

Termen als circulair of biobased komen nog niet of nauwelijks voor in het vocabulaire van duurzame onderwijshuisvesting, waarschijnlijk vanuit de overtuiging of angst dat het de zaken alleen maar complexer maakt. Dat is (deels) onterecht naar mijn idee. Ik ben namelijk hiervan overtuigd: een biobased schoolgebouw kan met minder installaties tot een beter binnenklimaat leiden, bij een lager energieverbruik!

Natuurlijke materialen scheiden geen schadelijke stoffen af en hebben vaak goede akoestische eigenschappen. En dampopen constructies hebben een natuurlijke vochtregulerende werking. Temperatuur, vochtgehalte en luchtkwaliteit zijn van nature beter in biobased gebouwen. In theorie kan de mate van luchtverversing daarbij lager zijn. Aangevuld met natuurlijke ventilatie kom je op deze manier op en simpel en robuust systeem uit. Uiteraard vergt ook deze strategie zorgvuldige detaillering en uitvoering.

Als vader en ondernemer wil ik niets liever dan kinderen een natuurlijke leeromgeving bieden, vanuit de overtuiging dat dit de gezondheid en leerprestaties bevordert! De materialen kunnen we lokaal laten groeien, waarbij CO2 wordt opgeslagen. Bij afdanking houden we altijd waardevolle reststoffen over, dus ook nog goed voor milieu en toekomstige generaties!

Wie deelt deze droom en mogen wij helpen om zo’n natuurlijk schoolgebouw te realiseren? Let me know!
Met gezonde groet, Olivier Lauteslager

PS: de foto is van de Green School in Bali, de ultieme vorm van een natuurlijke school en duurzame educatie. Niet op deze manier geschikt in ons klimaat uiteraard, maar probeer eens aan te voelen wat zo’n concept met je doet…

Advertenties

Groen, licht en energie voor ouderen in Zutphen

In Zutphen is sinds enkele jaren een groep zestig plussers actief om daar ten noorden van het station een duurzaam bouwproject te realiseren voor circa 110 gestapelde woningen. Dit project ook wel bekend als ‘De Derde Fase’ wordt volgens particulier opdrachtgeverschap gerealiseerd. Aldus heeft de initiatiefgroep bestaande uit verschillende subgroepen begeleid om thema’s als energie en ventilatie, licht en groenvoorzieningen concreet uit te werken.

Volgens Herman Feberwee – trekker van (de thema’s) Energie en Water van de Derde Fase – bleek het erg lastig te zijn om inzicht te verkrijgen in de mogelijkheden en de kosten om tot een integraal duurzaam ontwerp te komen. Aldus bouwinnovatie is gevraagd om een workshop te organiseren om dit te verhelderen. Hieruit zijn wensen en prioriteiten van de gebruikers geconcludeerd tbv de uitwerkingsfase. De uitkomsten dienen als input voor de projectontwikkelaar Proper Stok, de Woningbouwvereniging ‘Ons Huis’ en de architecten van Drost + van Veen, 9° architectuur en Faro.

Goed luisteren naar de wensen van de gebruikers is cruciaal. Zo willen de meeste bewoners veel licht in hun toekomstige woning. Ook heeft men in het algemeen behoefte aan veel groenvoorzieningen. Veel licht betekent vaak ook veel warmte, met name in de zomer. Hoe ga je daarmee om? Verder wil men het liefst natuurlijke ventilatie. Hoe kunnen de vaak tegengestelde eisen tot een aanvaardbare en integrale oplossing leiden? Aldus heeft de initiatiefgroep begeleid om deze vragen te beantwoorden door alle wensen in kaart te brengen en suggesties voor oplossingen te doen.

Op 5 april jl. presenteerde Aldus de resultaten van de workshop aan een delegatie van de Werkgroep Bouwen en Wonen. Dit heeft de ouderen een duidelijk inzicht en overzicht gegeven in de aspecten die belangrijk worden gevonden, incl. het bijbehorende kostenplaatje. Hieruit moet de initiatiefgroep vervolgens weer items selecteren die waardevol worden geacht om door te geven aan de architecten en de projectontwikkelaar. Dat zal in de komende periode plaatsvinden, maar het is nu al duidelijk dat veel licht en groen aspecten zeker in het ontwerp terug dienen te komen. Herman Feberwee voegde hier aan toe: “Iets wat me trof in de presentatie van Aldus is het spel met daglicht en hoe belangrijk dat is voor, met name, de oudere mens. Zo lang mogelijk kunnen genieten van het daglicht in het voor- en najaar is dan ook iets wat zeker in het ontwerp moet terugkomen. Dat zou bijv. kunnen in de vorm van een gemeenschappelijke kas van enkelglas in de binnentuin.”

De initiatiefgroep hoopt met advies en begeleiding van Aldus iets te kunnen realiseren waar de toekomstige bewoners met veel plezier zullen wonen. Herman Feberwee concludeerde: “Ik hoop dat wij op deze wijze een trend kunnen zetten voor betere woonvoorzieningen voor ouderen, een groep die tenslotte flink gaat toenemen. Als we er in slagen om woonruimten te creëren die door het groen en licht de ouderen veel meer levenslust kunnen brengen dan met de gebruikelijke bouwwijze, vind ik dat we een belangrijke bijdrage geleverd hebben aan de kwaliteit van leven.”

Voor meer informatie over dit duurzame huisvestingsproject voor ouderen klik hier

‘Een passief gebouw is in de basis niet goed’

Artikel juni 2010 V V+ nog steeds actueel!

‘De mens is fysiek niet aangepast op een langdurig verblijf in een gebouw zonder voldoende frisse lucht en daglicht. Desondanks sluiten we ons er steeds vaker en langer in op. Daar hebben we veel te weinig aandacht voor’, zegt Atto Harsta. Als oprichter van Aldus bouwinnovatie en de Stichting Living Daylights pleit hij vurig voor meer ‘open’ gebouwen die veel daglicht en frisse lucht toelaten.

Lees hier het gehele artikel

BREEAM VERY GOOD score voor Noorderpoort competitie

In samenwerking met Team 4 architecten uit Groningen heeft Aldus een competitie ontwerp begeleid voor het Nieuwe Noorderpoort college te Stadskanaal.

Het ontwerp krijgt een score van 86credits volgens de BREEAM-NL methodiek, wat zich vertaald in een “VERY GOOD” label. Hiermee wordt de gestelde ambitie ruimschoots behaald.
Daarnaast heeft Aldus binnen het ontwerp ingezet op een aantal innovatiecredits.
Bijzondere aspecten elementen uit het ontwerp zijn: een hoge daglichtfactor (2) in 80% van het gebouw, toepassing van natuurlijke ventilatie mbv een zonneschoorsteen, wintertuinen, veel gebruik van groen voor een vitaliserend binnenklimaat, glasoverkapt atrium met innovatief energieleverend mechanisme (Focus on PV), WKO in combinatie met betonkernactivering, waterbuffering voor irrigatie, etc.
Als duurzaamheidsadviseur en BREEAM specialist heeft Aldus de ambitie vertaald naar concrete en realistische ontwerpmaatregelen. Deze zijn vervolgens getoetst aan de BREEAM criteria.