BioDesign aanjager biobased economie

living-root-bridgeblog Atto Harsta 8 nov Stedebouw & Architectuur:
Groen is door de marketeers en door de media dood verklaard. Greenwashing heeft alle groene claims in een negatief daglicht geplaatst. Hoogste tijd voor de volgende duurzame buzz. Volgende week teken ik de Green Deal – BioBased bouwen.

Daar is nu al zoveel spraakverwarring over dat ik heb aangeven dat het meest cruciale onderdeel ervan is ‘de definitie van BioWattus en de relaties met andere duurzame stromingen, visies, labels en initiatieven’ bij het niet biobouwpubliek te verduidelijken. U zult begrijpen dat ik wantrouwend keek naar de uitnodiging om de opening van de BioDesign tentoonstelling (nog tot het 05.01.2014 in het Nieuwe Instituut te zien) te komen bijwonen. Achteraf goed dat ik wel gegaan ben want het is, zoals zoveel ontwikkeltrends, oud gedachtegoed wat onder een nieuwe naam aan een nieuw en hopelijk succesvol leven begint.

BioDesign is ‘een glazen stolp met vuurvliegjes als straatverlichting’ het is samenwerken met de natuur om een duurzame oplossing voor hedendaagse problemen te realiseren. De mesthoop achterin mijn tuin voldoet ook aan de BioDesign criteria. Hier ben ik samen met een grote hoeveelheid bacteriën en pieren de lokale GFT kringloop aan het sluiten. Ik produceer met afval mest voor de moestuin die weer nieuw biologisch voedsel en vervolgens afval gaat voortbrengen. Beide voorbeelden waren overigens niet op de tentoonstelling zichtbaar maar wel vele andere concrete en inspirerende projecten en producten van wat de samenwerking tussen ontwerpers, biologen en wetenschap zou kunnen voortbrengen.

Het is een ontwerphouding die volledig past bij de circulaire economie – het sluiten van de biologisch kringloop – en biedt een alternatief voor het lineaire denken van Take, Make en Waste. De bouw is een grote speler in die lineaire economie door haar enorme behoefte aan, veelal niet hernieuwbare, grondstoffen. Naast alle vooruitgang die de industriële revolutie ons heeft gebracht is de manier waarop wij met onze grondstoffen en daarmee met de aarde zijn omgaan de grootste misvatting geweest. We hebben de natuur geëxploiteerd en buitengesloten.

Zowel als voorbeeld hoe het anders zou kunnen (biomimicry) of als co-designer (biodesign) waarbij de belangen van alle betrokkenen gelijkwaardig worden meegenomen in de oplossing. Het BioDesign voorbeeld van de wortelbrug (India, 1500 A.D. waar natuurvolken de boomwortels aan twee zijden van een rivier met elkaar lieten vergroeien tot een levende brug) is daarvoor een prachtige metafoor van de nieuwe verbinding tussen Planet en People die BioDesign voorstaat.

Van weren via inspireren naar integreren en samenwerken. Van Industrial Design, via Biomimicry naar BioDesign. Een kans voor ontwerpers om samen met de wetenschap en biologen tot nieuwe oplossingen te komen. Een kans om onze economische afhankelijk van grondstoffen uit de rest van de wereld te verminderen door meer eigen hernieuwbare materialen te gaan gebruiken.

Een kans om onze agro kennis en economische positie tot de belangrijkste Nederlandse sector te laten uitgroeien waarbij een intensieve samenwerking met andere sectoren noodzakelijk is. BioDesign gaf mij een geheel nieuw perspectief op de mesthoop achter in onze tuin waarmee ik onafhankelijk ben geworden van het fosfaat uit de Sahel en samenwerk met de natuur.

Advertenties

‘Brandoverstijgend’ innoveren

De zesde editie van het Nationaal Brandveiligheidscongres 2012 vindt dit jaar op donderdag 12 april plaats in Ahoy Rotterdam. Het congres staat in het teken van de eigen verantwoordelijkheid en de daarbij behorende cultuurverandering met het oog op brandveiligheid. Het centrale thema luidt: ‘Van voorschrift naar mindset. Wanneer volgt u níet klakkeloos de voorschriften?

De setting is ook nieuw: de discussie zal voornamelijk interactief zijn en zal worden gevoerd volgens de Open Space-methode om grote groepen mensen met elkaar in discussie te brengen om bepaalde kwesties of vraagstukken te onderzoeken. Deze vraagstukken zijn hoofdzakelijk gerelateerd aan vijf thema’s, waaronder ‘Duurzaamheid versus brandveiligheid’.

Interessante vragen zijn: Hoe kun je met vuur samenwerken? En hoe putten we inspiratie uit de natuur voor brandoverstijgende oplossingen?
Een bekend voorbeeld is het mechanisme van de kurkeik, isolerend inpakken van hetgeen je wilt beschermen tegen een voortrazende vuurzee. Of denk aan een cactus die voorzien is van een waterdragende laag aan het oppervlak, en op deze wijze een hoge vuur tolerantie bezit.
De natuur ziet brand in veel gevallen niet als vijand. Het vuur zorgt voor een nieuwe en voedzame bodem met allerlei mogelijkheden voor nieuw leven.
Bestaande (en in onbruik geraakte flora of onderdelen) wordt door het vuur effectief omgezet in humus en nieuwe ruimte waar de overlevers samen met de nieuwkomers bouwen aan een nieuw veelal kleurrijk evenwicht. Brand vervult een onmisbare schakel in de gesloten biologische kringloop. Er is sprake van een zeer effectieve samenwerking.
Dit scenario biedt voor de bouw geweldige kansen. Denk eens aan de 8 miljoen leegstaande kantoormeters en miljoenen onbruikgeraakte bedrijfspanden.
Deze zouden door een goede brand in één keer kunnen plaatsmaken voor nieuw duurzaam en gezond vastgoed.
Het probleem van het niet willen afwaarderen is hiermee in één keer opgelost.
Misschien is dit een iets te letterlijke vertaling van een fantastisch natuurlijk systeem, maar we moeten nadenken over andere scenario’s voor het fenomeen samenwerken met vuur. Dat is werkelijk brandoverstijgend innoveren.

Geïnteresseerd in het Nationaal Brandveiligheidscongres?
Inschrijven kan via www.sbr.nl
Meepraten kan voorafgaand en tijdens het congres, via Twitter: #nbcsbr2012

Groeiende interesse voor biomimicry in Nederland

Minister Maxime Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en Staatssecretaris Joop Atsma van Infrastructuur en Milieu hebben op 13 december 2011 een Green Deal ondertekend met Stichting biomimicryNL en partners. De deal beoogt biomimicry, het leren van de natuur, in Nederland meer gestructureerd in te zetten voor duurzame innovaties.

Lees hier verder