Behalen van goede daglichtfactor in scholen blijkt grote uitdaging in praktijk!

244784Het Programma van Eisen Frisse Scholen is 7 jaar geleden door AgentschapNL (toen nog SenterNovem) in het leven geroepen als richtlijn voor het realiseren van een energiezuinige en gezonde school. Het programma is opgebouwd uit een vijftal onderwerpen welke uitgewerkt zijn in prestatiegerichte eisen onderverdeeld in een niveau C (iets ambitieuzer dan bouwbesluit), niveau B en niveau A als hoogst haalbare. Begin dit jaar is er een herziening geweest van het Programma van Eisen Frisse Scholen, waarbij de eisen vooral op haalbaarheid in de praktijk zijn getoetst. SLD/ Aldus is gevraagd om het onderwerp Visueel comfort te beoordelen en eventuele aanpassingen te adviseren.

Voor een controle van uw ontwerp en optimalisatie-advies mbt de eisen van Visueel Comfort, klik hier: Aanbod ontwerptoets Visueel Comfort!

Het aspect daglichttoetreding wordt voor een groepsruimte omschreven in de zogenaamde daglichtfactor. De daglichtfactor is de verhouding (in %) tussen de hoeveelheid daglicht buiten en op een bepaald punt binnen.

De oude versie van Frisse scholen klasse C ging uit van een daglichtfactor van 3%, klasse B van 5% en klasse A van 8% gemeten in het midden van de ruimte. In de praktijk bleek het behalen van klasse A niveau van 8% bijzonder lastig. Wij hebben onderzocht wat een realistische prestatie-eis is op basis van een aantal recent gerealiseerde scholen waarbij een Frisse scholen ambitie werd gehanteerd. De daglichtfactor voor die scholen is berekend op basis van het gerealiseerde ontwerp. Onze conclusie was dat frisse scholen A nergens wordt gehaald, zelfs bij scholen met een bijna volledige glazen gevel. De gestelde eisen voor niveau A waren in dit geval dus te ambitieus.

Op advies van SLD/ Aldus zijn de eisen aangepast door de daglichtfactor gemiddeld over de ruimte te meten, en is de klasse A eis van 8% naar 7% bijgesteld. Hierdoor blijft de eis voldoende ambitieus, maar wel haalbaar. Met deze nieuwe eis is er 1 school uit ons onderzoek waar de groepsruimten aan de niveau A eis voldoen. Het betreft de MFA ‘De Kreek’ uit Hoorn (ontwerp Rudy Uytenhaak). De groepsruimten op de eerste verdieping zijn naast de daglichtopeningen in de gevel voorzien van een bovenlicht op de noordzijde, waardoor er daglicht dieper in de ruimte valt. Hiermee wordt de gemiddelde waarde van 7% behaald. Bij de groepsruimten op de begane grond waarbij geen sprake is van bovenlicht wordt een waarde van ruim 5% behaald.

Door uit te gaan van een gemiddelde waarde valt op dat er bij de gevelopeningen een hoge daglichtfactor wordt behaald (10% of hoger) terwijl bij de verkeersruimte krap 2% wordt behaald. Om een gelijkmatig daglichtniveau te ontwerpen is dus altijd daglicht van minimaal 2 zijden nodig, en bij voorkeur als tweede zijde de wand evenwijdig aan de gevel, door transparantie in de gangwanden aan te brengen of te werken met daklichten. Dit zorgt voor een prettiger daglichtverdeling zonder al te grote contrasten en maakt het onnodig toepassen van kunstlicht overbodig.

In alle gevallen verdient het gebruik van digitale schoolborden (smartboards) extra aandacht voor de daglichtverdeling en mogelijkheden van een effectieve en goed regelbare zon- en lichtwering.

Download hier Frisse Scholen Programma van Eisen – april’12-3.

Geef hieronder uw commentaar en ervaringen bij de realisatie van de eisen uit het Programma van eisen Frisse Scholen.

Advertenties

Symposium GroenLicht en Daylight Award 2012 op de Floriade

Wij attenderen u op het symposium Groenlicht op de Floriade georganiseerd door Knooppunt Bouwen met Groen op dinsdag 22 mei. Het symposium vindt plaats in hoofdpaviljoen Villa Flora, en is bedoeld voor professionals uit de ontwerp-, bouw- en groensector, en voor beleidsmakers en adviseurs op het gebied van bouw en groen.

Keynote spreker is de Maleisische architect Ken Yeang, grondlegger van bioclimatic design waarin groen- en dag- lichttoepassingen een prominente rol hebben. Daarnaast presenteren de architecten Martin Haas (partner Behnisch Architektur Duitsland) en Torben Thyregod Europese trends in groen- en daglichtarchitectuur met aansprekende voorbeelden uit hun portfolio. Dagvoorzitter is Arda van Helsdingen, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Tuin- en Landschapsarchitecten.

Energie en vitaliteit
Ook Aldus bouwinnovatie is een groot pleitbezorger voor groen in, op, aan en rondom gebouwen omdat het een bron van energie en vitaliteit is. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat groen een positief effect heeft op ons welbevinden en onze gezondheid. Groen en daglicht vitaliseren, verlagen stress en ziekteverzuim, we worden er fitter, creatiever en alerter door. De positieve uitstraling, de akoestische kwaliteiten en opvang van fijnstof zijn belangrijke eigenschappen van groen. Om functionele groen- en daglicht toepassingen te realiseren moeten ontwerpers, bouwers en groenprofessionals kijken en werken vanuit samenhang.

Daylight Award
Onderdeel van het symposium is de uitreiking van de Daylight Award 2012, dé kwaliteitsprijs voor daglicht gebruik binnen de Nederlandse architectuur, georganiseerd door Stichting Living Daylights. Uit tien genomineerde projecten wordt tijdens het symposium de winnaar in de categorieën woningbouw en utiliteits- bouw bekend gemaakt.

Rondleiding Floriade
Exclusief voor deelnemers aan het symposium organiseert het Knooppunt Bouwen met Groen ’s ochtends een rondleiding ‘op maat’ over de Floriade. Tijdens deze Floriadetour bezoeken we de meest innovatieve groenprojecten, die door insiders worden toegelicht.

Kortom, alle ingrediënten voor een boeiende en inspirerende bijeenkomst en een pleidooi voor functioneel groen; voor meer informatie en het programma klik hier

Welk gebouw verdient de Daylight Award 2012?

De inschrijving voor de Daylight Award 2012 is sinds 1 februari geopend en loopt tot en met 31 maart 2012. Gerealiseerde projecten waarin de synergie tussen architectuur, daglicht en kunstlicht en gebruik hiervan tot een vernieuwende en vitaliserende invulling van de opgave heeft geleid kunnen meedingen naar deze prestigieuze prijs.

De uitreiking van de Daylight Award 2012 vindt plaats op 22 mei 2012 tijdens het symposium ‘Groen licht’ op de Floriade. Het symposium staat in het teken van Bouwen met Groen en Glas en geeft een overzicht van trendsettende toepassingen op dit gebied.
Keynote spreker is de Maleisische architect Ken Yeang, een grootheid op het gebied van groen- en daglichttoepassingen en bioclimatic design.

Welk gebouw gaat volgens u op een prachtige manier om met (dag)licht? Zet mooie voorbeelden in het zonnetje!

Download de nieuwsbrief voor aanvullende informatie over de Daylight Award 2012 hier!

‘Een passief gebouw is in de basis niet goed’

Artikel juni 2010 V V+ nog steeds actueel!

‘De mens is fysiek niet aangepast op een langdurig verblijf in een gebouw zonder voldoende frisse lucht en daglicht. Desondanks sluiten we ons er steeds vaker en langer in op. Daar hebben we veel te weinig aandacht voor’, zegt Atto Harsta. Als oprichter van Aldus bouwinnovatie en de Stichting Living Daylights pleit hij vurig voor meer ‘open’ gebouwen die veel daglicht en frisse lucht toelaten.

Lees hier het gehele artikel

‘Check the light’ app maakt licht zichtbaar

Op 21 december – de kortste dag van het jaar – introduceerde Stichting Living Daylights een app. die, in deze donker dagen, niet in de digitale gereedschapskist van een architect of opdrachtgever mag ontbreken. Met de Check the light – luxmeter kan met een Iphone/Ipad de hoeveelheid licht binnen en buiten gemeten worden. De gemeten luxwaarde is een belangrijke indicator voor de hoeveelheid ‘gezond licht’.

 De Stichting Living Daylights promoot sinds acht jaar een goede toepassing van daglicht in de gebouwde omgeving.  ‘Heel essentieel’, zegt Atto Harsta, directeur van de stichting, ‘want nog niet veel mensen hebben de essentie van daglicht goed op hun netvlies. Daglicht is altijd in ruime mate beschikbaar. Gelukkig maar, want zonder licht is er geen leven. Maar aan de andere kant zorgt de overvloed van daglicht  ervoor dat veel mensen de waarde van daglicht onderschatten.’

Lees hier verder

Met scholenbouwwaaier op weg naar goede en gezonde school

Handreiking voor de bouw en verbouw van basisscholen

Het doel van de scholenbouwwaaier is de communicatie tussen de gebruikers en de ontwerper te structureren en daarmee de kwaliteit van de huisvesting te verbeteren. Door keuzes op een simpele manier in beeld te brengen heeft de gebruiker een praktisch instrument in handen om ambities in een vroeg stadium bespreekbaar te maken en helder te formuleren. Via SLD/BGG heeft Aldus bijgedragen aan deze scholenbouwwaaier en daardoor de wezenlijke integratie van daglicht- en groenaspecten in het ontwerp van scholen.

Lees hier verder